چجوری به فرزند پرخاشگرم صبر کردن یاد بدم؟
پرسش: با سلام، فرزند من زمانی که چیزی میخواد بلافاصله باید خواستههایش برآورده شه اگر این کار را نکنیم سریعا شروع میکند به گریه کردن و خراب کردن وسایلش و گاهی هم زدن ما، چه طوری میتونم کمک کنم بهش که مهارت صبر کردن رو یاد بگیره؟ و این رفتارهای بدش را تکرار نکند؟ در ضمن پسرم ۸ سالست .
پاسخ: درود به شما، شادی دلشاد هستم متخصص کودک و نوجوان در کلنیک آوای سعادت و سلامت ، انشالله که بتوانم به شما کمک کنم . پاسخ شما در دو مرحله مورد بحث قرار میگیرد:
- در مرحله اول آموزش صبر: بهترین راه برای آموزش صبر به کودک این است که خودتان صبور باشید. به یاد داشته باشید که فرزندتان رفتارها و واکنشهای شما را با دقت میبیند، اگر شما به صورت مکرر صبر و تحمل خود را از دست بدهید، در واقع یک رفتار منفی را تقویت میکنید. تنفس عمیق را تمرین کنید و در شرایط دشوار آرام و با درایت باشید. آموزش صبر به کودک کمک میکند تا بتواند رسیدن به یک خواسته یا لذت را به تعویق بیاندازد. باید به کودکتان بیاموزیدکه با صبر، پاداش بهتری فرا میرسد. باید به او یاد بدهید که با صبر کردن، حق او مورد غفلت قرار نگرفته و ضایع نمیشود. میتوانید برخی از نیازهای کودکتان را از ثانیه تا دقیقه و ساعت و حتی روز بسته به ضرورت نیاز، با تأخیر اجابت کنید. چند راهکار مفید که میتوانید امتحان کنید. اگر قول انجام پاداش یا تنبیهی را به کودکتان میدهید حتما به موقع انجام دهید و بدقولی نکنید. تشویق باید بلافاصله بعد از انجام کار خوب صورت بگیرد. فرزند شما نباید با اصرار و گریه و چانه زدن و رفتارهای دیگر پاداش بگیرد. میتوانید کودکتان را به مکانهایی ببرید که نیازمند صبر و حوصله است مثل نمایشگاه و سینما و موزه و … در قالب بازی ساعت یا موبایلی را تنظیم کنید و از کودک بخواهید تا زمان اتمام کار و زنگ خوردن، در یک مکان مشخص بماند و آن محل را ترک نکند. -کشیدن نقاشی و بازی با پازل و بازی با لگو و قطعات خانه سازی بسیار مفید اند. میتوانید با کودک خود به مکانهایی بروید که صفهای انتظار طولانی دارند مثل صفهای نانوایی، مترو، مطب دکتر که در اینجا باید خودتان هم صبور باشید و با آرامش در انتظار نوبت خود بمانید، اگر در این زمان شما نق بزنید و آرامش خودتان را از دست بدهید به کودکتان آموزش میدهید که انتظار کشیدن و صبور بودن کار خوبی نیست. بعد از خوردن غذا بلافاصله میز یا سفره را ترک نکنید و کمی صبر کنید، با کودک صحبت کنید یا در مورد چیزی با او صحبت کنید یا داستانی تعریف کنید، کودکتان نباید احساس کند با صبر کردن پاداش خود را از دست میدهد بلکه باید یاد بگیرد که با صبر کردن پاداش بهتری به دست میآورد. که این آموزشها را باید در عمل به کودک یاد داد. برخی از والدین عادت دارند در اکثر مواقع کودک خود را منتظر بگذارند حواستان باشد اگر قرار باشه کودک را همیشه منتظر نگه دارید یا مدت انتظارش بیش از حد طولانی باشد در واقع شور و شوق و هیجان و لذتی را که در لحظهی کشف چیزی به کودک دست میدهد را از او میگیرید.
- در مرحله دوم مبارزه با قشقرق کودک: حالا چرا کودکتان بعد از نرسیدن به خواستهاش قشقرق راه میاندازد؟ پاسخ این است که بسیاری از کودکتان برای رسیدن به آن گه میخواهند داد و فریاد و گریه و رفتارهای نابهنجار انجام میدهند و وقتی از این طریق به خواستهی خود میرسند یاد میگیرند که قشقرق راه انداختن و گریه کردن پاداشی به همراه دارد. حالا شما حتی اگر در مکان های عمومی بودین هم بخاطر آبرویتان تسلیم قشقرقهایش نشوید، چون تکرار این رفتارهایش باعث عادت او شده. بهترین راه برای مقابله با قشقرقها نادیده گرفتن رفتارهای کودک است. هر گونه توجه شما به این رفتار، به معنی تقویت آن رفتار است. رفتاری که پاداش نگیرد خاموش خواهد شد. فراموش نکنید که باید صبور باشید و بتوانید در مقابل داد و فریاد و گریه کودک آرامش خودتان را حفظ کنید و عصبی نشوید. حتی خشم را در صورت خود و یا در رفتار خود نشان ندهید. مقاوم باشید و از خودتان ضعف نشان ندهید و تسلیم نشوید. دفعات اول معمولا مدت زمان بیشتری قشقرق به پا میکند تا شمارا وادار به تسلیم کند، اما زمانی که به مرور زمان متوجه شود که شما مصمم هستین و گریه و زاری و داد و فریادش نظر شما را تغییر نمیدهد رفته رفته بهتر خواهد شد و بعد از مدتی آن رفتار را تکرار نخواهد کرد. موفق و پیروز باشید.