اثرات کاهش استفاده از شبکه های اجتماعی

آیا جدایی از رسانه‌های اجتماعی می‌تواند سلامت‌روان را بهبود بخشد؟
دوست من آلی، زنی در 20 سالگی، مطلب احساسی جالبی را برای استفاده از اینستاگرامش تعریف کرد. در حین بررسی، برخی از پست‌ها را الهام‌بخش یافت، اما پس از مدتی متوجه شد که گذراندن وقت در این برنامه باعث ایجاد احساس «سرخوردگی» در او می‌شود. آلی تصمیم گرفت اینستاگرام را به مدت یک ماه حذف کند. او ادعا کرد که در آن ماه، احساس “10 برابر بهتر” کرده است.
من کنجکاو بودم. آیا تجربه آلی معمولی بود؟ آیا شواهد تحقیقاتی وجود دارد که نشان دهد وقفه از رسانه‌های اجتماعی باعث شود افراد احساس بهتری داشته باشند؟
تحقیقات نشان می‌دهد که وقفه‌های رسانه‌های اجتماعی می‌تواند برای سلامت روان مفید باشد.
یک مطالعه تحقیقاتی در سال 2022 از 154 شرکت‌کننده (میانگین سن 29 سال) خواسته شد که به مدت یک هفته استفاده از رسانه‌های اجتماعی (فیس‌بوک، اینستاگرام، توییتر و تیک تاک) را متوقف کنند یا به طور معمول به استفاده از آن ادامه دهند. گروهی که از رسانه‌های اجتماعی فاصله گرفتند، اضطراب و افسردگی را به میزان قابل توجهی کاهش دادند.
در میان دانشجویان دانشگاه، یک مطالعه روی 555 شرکت‌کننده نشان داد که استراحت یک هفته‌ای از رسانه‌های اجتماعی به‌طور معناداری سطح استرس را کاهش می‌دهد، به‌ویژه برای افرادی که بیش‌از حد از رسانه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند.
یک مطالعه تحقیقاتی در سال 2022 بر روی دختران 10 تا 19 ساله نشان داد که یک وقفه سه روزه در شبکه‌های اجتماعی به طور قابل توجهی نظارت بر بدن آنها را کاهش می‌دهد (مثلاً نگرانی در مورد اینکه آیا لباس‌های آنها برای بدن آنها جذاب است یا خیر؟) و شرم از بدن آنها را کاهش می‌دهد و شفقت خود را افزایش می‌دهد.
چرا وقتی استفاده از رسانه‌های اجتماعی کم می‌شوند سلامت‌روان را تقویت می‌شود؟
استفاده از رسانه‌های اجتماعی اغلب شامل مقایسه خود با دیگران می‌شود و می‌تواند باعث مقایسه ظاهری، سرخوردگی شغلی و حسادت شود. یکی از دلایل کاهش استفاده از رسانه‌های اجتماعی می‌تواند بهبود سلامت روان باشد. استفاده از رسانه‌های اجتماعی می‌تواند انتقاد از خود را افزایش دهد، یک عادت روانی رایج که با بسیاری از مسائل بهداشت‌روانی مانند اضطراب، افسردگی، مصرف مواد، اختلالات خوردن و آسیب رساندن به خود مرتبط است.
راهکارهایی برای کاهش استفاده از رسانه‌های اجتماعی:
هر دو استراتژی “نرم افزار” و “سخت افزار” می‌توانند به افراد در مدیریت استفاده از رسانه‌های اجتماعی کمک کنند. به عنوان مثال، یکی از رویکردهای “نرم افزاری” حذف برنامه‌های موجود در تلفن شما و نگه‌داشتن آنها در لپ‌تاپ یا کامپیوتر رومیزی است. به طور مشابه، تغییر تلفن به مقیاس خاکستری می‌تواند استفاده را کاهش دهد.
یک رویکرد سخت‌افزاری می‌تواند شامل قرار دادن تلفن شما دورتر از بدنتان باشد (مثلاً در یک نقطه خاص در خانه، مانند تلفن‌های قدیمی) به جای اینکه در جیب خود قرار داشته باشد یا یک تلفن تاشو برای یک ماه امتحان کنید.
متوجه شده‌ام که وقتی برنامه‌های رسانه‌های اجتماعی را روی تلفنم دارم، چندین بار در طول روز آن‌ها را بررسی می‌کنم و شاید بیشتر از آنچه می‌خواهم برایشان وقت بگذارم. تصمیم گرفتم دسترسی به آن حساب‌ها را در تلفنم حذف کنم تا اکنون فقط از طریق لپ‌تاپ به آن‌ها دسترسی داشته باشم. من هنوز هم چند بار در هفته حساب‌ها را چک می‌کنم، اما بسیار کمتر از زمانی که آنها در تلفن من بودند. اگر بیش از یک دستگاه دارید، این گزینه ممکن است استفاده از رسانه‌های اجتماعی را کاهش دهد.

من همچنین خوش شانس بودم که در یک استراحتگاه مدیتیشن شرکت کردم که در آن تلفن و لپ تاپ خود را به مدت هشت روز خاموش کردم (اعتکاف‌های کوتاه‌تری نیز وجود دارد). خانواده‌ام شماره مرکز مدیتیشن را در صورت نیاز به من، داشتند. اگرچه مواقعی احساس می‌کردم که می‌خواهم تلفنم را چک کنم، اما بیشتر اوقات، این که به خودم اجازه می‌دهم فقط در یک مکان باشم، یک کار را در یک زمان انجام دهم، بدون اینکه احساس کنم ذهنم خیلی درگیر شده است، احساس آرامش می‌کردم. جهت‌های مختلف گزارش‌های دیگران از فاصله گرفتن از رسانه‌های اجتماعی و گوشی‌های هوشمند نیز چندین مزیت از جمله زمان بیشتر برای فعالیت‌های دیگر و افزایش وضوح ذهنی را نشان می‌دهد.
آیا استراحت کامل لازم است؟
تحقیقات نشان می‌دهد که محدود کردن استفاده از رسانه‌های اجتماعی در واقع می‌تواند رفاه و بهره‌وری را بهبود بخشد و کاربران پر استفاده بیشترین مزایای را تجربه می‌کنند. یک مطالعه روی 230 دانشجوی کارشناسی گزارش داد که شرکت‌کنندگانی که استفاده روزانه از رسانه‌های اجتماعی را به 30 دقیقه برای یک دوره دو هفته‌ای محدود کرده بودند، به میزان قابل‌توجهی افسردگی، تنهایی، اضطراب و ترس از دست دادن را تجربه کردند، در حالی که احساسات مثبت آنها افزایش یافت.
تحقیقات دیگر نشان می‌دهد که کاهش استفاده از گوشی‌های هوشمند (و احتمالاً رسانه‌های اجتماعی) به مدت یک ساعت در هفته با افزایش رفاه و رضایت از زندگی مرتبط است که چهار ماه بعد اثراتش مشخص می‌شود. در مجموع، شواهد نشان می‌دهد که کاهش استفاده از رسانه‌های‌اجتماعی یا استراحت می‌تواند مزایای معناداری داشته باشد که ممکن است در طول زمان پایدار بماند.